Bij Food Innovation Academy (FIA) trekken onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven in de regio Vlaardingen samen op. Het was het allereerste meetingpoint in Nederland foodland, maar zeker geen appeltje-eitje. Kartrekker van het eerste uur, Cor Bakker, ging eind vorig jaar met pensioen. Hij deelt zijn inzichten na elf jaar FIA.
“Het is wel even wennen, hoor,” glimlacht de pensionado een paar weken na zijn afscheid. “Eerst voelde het nog als vakantie, maar dat is nu wel weg. Ik mis mijn collega’s, de mooie gesprekken, en gewoon lekker aan het werk zijn. Maar eerlijk gezegd? Ik was ook wel toe aan iets anders, dus misschien komt dat pensioen precies op tijd.”Cors werkzame leven stond veertig jaar lang in het teken van het mbo-foodonderwijs bij Lentiz en voorgangers. Hij begon als docent levensmiddelentechnologie, was daarna directeur van de foodopleidingen en vervolgens directeur bedrijfsopleidingen. Vanaf de allereerste gesprekken was hij betrokken bij FIA.
Pionieren
“Het was pionieren”, vat Cor de eerste jaren van FIA samen. “We hebben met vallen en opstaan geleerd wat wel en niet werkt binnen de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.” De aanleiding voor het meetingpoint was de personeelskrapte bij de vele foodbedrijven in de regio. Lentiz, de gemeente Vlaardingen en vijf foodbedrijven staken in 2013 de koppen bij elkaar, waarmeehet prille begin van FIA werd gerealiseerd. “We begonnen met het heropzetten van de bol-opleidingen voor de foodsector. Een paar jaar eerder hadden we als Lentiz die opleidingen moeten stoppen vanwege gebrek aan instroom. Nu kregen we een tweede kans. We spraken met elkaar over de inhoud van de opleiding. Voor de bedrijven was het best een uitdaging: welke competenties verwachten zij van onze studenten? En vooral: hoe kom je daar dan?”
Uniek, maar…
Het meetingpoint heeft zijn thuisbasis in een prachtig gebouw in Vlaardingen. “Dat is uniek. Er is volop leven in de brouwerij”, vertelt Cor. Maar dat gebouw kwam er niet zomaar. Het was een kwestie van overleggen met vele partijen, stoeien over een passend businessmodel en het creëren van de juiste inrichting. “We zijn door het gebouw ook een aantal bedrijven verloren, en dat was pijnlijk,” blikt Cor terug.
“Het gebouw was aangekocht door Royal Steensma, producent van bakkerij-ingrediënten. Dat gaf wrijving bij sommige andere bedrijven; die zich afvroegen of Royal Steensma niet een te grote rol had binnen FIA. We hadden in de beginfase onvoldoende aandacht voor de brede samenwerking met de bedrijven; het ging al snel en vaak over het gebouw. Een aantal bedrijven is daardoor vertrokken. We hadden alerter moeten zijn en ons niet blind moeten staren op dat gebouw. En nee, niet alle afhakers zijn later teruggekeerd bij FIA. Zonde.”
Een lange adem
Inmiddels is FIA een bloeiend meetingpoint. Cor somt de succesfactoren op: “Een lange adem, de activiteiten die FIA organiseert, en ik noem ook graag de gemeente Vlaardingen. Zij heeft FIA altijd een warm hart toegedragen.”
“Het is echt een kwestie van volhouden en doorzetten”, meent Cor. “Lentiz en Royal Steensma hebben elkaar al die jaren vastgehouden door een gezamenlijke, sterke ambitie. Dat is enorm belangrijk geweest. FIA is inmiddels echt verankerd in beide organisaties, ook nu Royal Steensma is overgegaan in Dawn Foods.”
Focus door doelen
Een richtlijn in de beginfase was het formuleren van doelstellingen. Cor: “Welke stappen we ook wilden zetten, ze werden altijd naast de doelstellingen gelegd. Daarmee zijn er mooie samenwerkingen ontstaan, en zijn mogelijke samenwerkingen die niet pasten vroegtijdig gesneuveld.”
De doelen werden niet enorm dichtgetimmerd, wat ruimte gaf voor spontane samenwerkingen die op het pad kwamen. “Zo is het IJscentrum, dat ambachtelijke ijsmakers opleidt, bij ons in het gebouw gekomen. Net als de bakkerijafdeling van mbo Albeda. Hadden we dat voorzien? Nee, nooit. Werkt het? Jazeker, geweldig!” Even enthousiast is Cor over de samenwerking met SOCOCO, een sociale onderneming. “Zij runnen een horecavoorziening in ons gebouw en verzorgen de catering bij onze evenementen. Ze werken met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, waarvan een aantal inmiddels is doorgestroomd naar regulier werk. Prachtig toch?”
Toekomst
De doelstellingen staan na tien jaar nog steeds: meer bekendheid voor de sector, een beter imago, het opleiden van voldoende vakbekwame mensen, en het doen van praktijkgericht onderzoek. Zijn er nog wensen voor de toekomst? Als het aan hem lag, zou Cor graag iets anders zien dan de huidige kwalificatiedossiers. “Die zijn vanuit beroepscompetenties opgezet, maar ik vind dat oud denken. De studenten komen straks in een wereld die volop in beweging is, denk aan robotisering, AI, de energietransitie en de eiwittransitie. Het onderwijs heeft behoefte aan brede opleidingen die goed aansluiten bij de studenten, hun interesses en alles wat er nu gaande is. Hoe gaan we dat vormgeven?”
Cor: “FIA kan dit meenemen de toekomst in. Want wat mij betreft is deze samenwerking een ruwe diamant die steeds meer glans krijgt!”